Preambuła
Niniejszy
dokument stanowi realizację obowiązku prawnego dotyczącego
wprowadzenia we wszelkich instytucjach, w których przebywają
dzieci, standardów ich ochrony przed krzywdzeniem [ustawa z dnia 28
lipca 2023 roku o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 1606)]. Opracowując
dokument, braliśmy pod uwagę wytyczne zarówno prawa państwowego,
jak i kościelnego.
Wstęp
Parafia
jako podstawowa komórka instytucjonalna Kościoła, wyróżnia się
specyficznymi obszarami działania. Odprawiane są w niej liczne
nabożeństwa i uroczystości oraz sprawowane są sakramenty
(Eucharystii, chrztu, I Komunii Świętej, bierzmowania, małżeństwa
oraz pokuty i pojednania). W parafii żegnamy też naszych zmarłych.
Odwiedziny chorych oraz wizyty duszpasterskie dają okazję do
wglądu m.in. w sytuację rodzinną, materialną parafian,
również w kontekście zauważenia krzywdy i przemocy, a co za tym
idzie dają możliwość podjęcia odpowiednich kroków
zapobiegawczych lub interwencji. W parafii funkcjonują różne grupy
duszpasterskie, odbywają się zbiórki ministrantów, lektorów,
próby scholi, wyjazdy parafialne z księdzem, np. pielgrzymki,
wyjazdy z ministrantami, scholą itp. Prowadzone są często
kawiarenki parafialne, świetlice. Funkcjonują kancelaria parafialna
oraz media parafialne (strony www, gazetki, profile w mediach
społecznościowych). Istnieje rada parafialna, a parafia dysponuje
i zarządza własnymi finansami. Praktykowany jest też jasny podział
hierarchiczny: proboszcz, wikariusze itd. Proboszcz zazwyczaj
towarzyszy parafianom przez wiele lat ich rozwoju religijnego. Bywa,
że parafianie uczestniczą w uroczystościach związanych z życiem
osobistym duszpasterzy, np. prymicje, rocznice itp. Również księża
zapraszani są przez parafian na uroczystości rodzinne. W
parafii zatrudniane są osoby świeckie lub siostry zakonne jako
pracownicy parafialni lub posługujący jako wolontariusze, np.
szafarz, prezes ministrantów, ceremoniarz, zakrystianin, kościelny,
konserwator, gospodyni, grabarz itp. Dodatkowo w parafii i przy
parafii funkcjonują często osoby, które potrzebują pomocy i
jej szukają, np. bezdomni czy więźniowie. Czasem też parafia
użycza lub udostępniania pomieszczenia parafialne innym podmiotom
zewnętrznym.
To
w parafii głównie toczy się życie sakramentalne wiernych, a życie
rodzinne wokół celebracji roku liturgicznego. Rodzice w zaufaniu
przyprowadzają swoje dzieci do parafii i oczekują, że będą tam
one bezpieczne. Parafianie są osobami w różnym wieku, w różnej
sytuacji rodzinnej, zawodowej, a duszpasterze oraz osoby pracujące
na rzecz parafii mają nierzadko wgląd w ich potrzeby oraz możliwość
zaradzenia im.
Sama
dynamika życia parafialnego zawiera w sobie specyficzne czynniki
chroniące przed przemocą, takie
jak: poczucie sacrum, permanentna formacja, społeczne zaufanie,
poczucie przynależności i wzajemnej odpowiedzialności, relacje
oparte na zasadach ewangelicznych, wspólnotowość, w tym
przynależność młodzieży do pozytywnej grupy rówieśniczej oraz
publiczność działań (większość aktywności dzieje się na
oczach innych), w tym nadzór rodziców. Dodatkowo, przy okazji np.
nagłych wezwań do chorych lub podczas wizyt duszpasterskich,
istnieje możliwość dostrzeżenia specyficznych potrzeb parafian
lub deficytów, w tym przemocy w obszarze rodzinnym i podjęcia
odpowiedniej interwencji. Księża posługujący w parafii są
często tymi osobami, do których zwracają się o pomoc osoby
doświadczające jakiejkolwiek krzywdy, szukające wsparcia i
zrozumienia.
Jednakże
w specyficznej dynamice życia parafialnego obecne są również
czynniki zagrażające,
ułatwiające zaistnienie przemocy. Będą nimi np. społeczne
zaufanie i autorytet, jakim cieszą się księża, w tym
klerykalizm, a także atmosfera zależności i posłuszeństwa
hierarchii sprzyjająca zachowywaniu tajemnicy oraz brak nadzoru z
zewnątrz. Wiedza duszpasterzy o życiu parafian, znajomość ich
tajemnic, warunków materialnych, problemów i potrzeb oraz fizyczna
obecność w ich przestrzeni prywatnej daje możliwość
manipulacji i wykorzystania, stanowi poważny czynnik zagrożenia.
Niebezpieczne jest też nawiązywanie przez księży specyficznych
relacji, polegających na wyróżnianiu wybranych parafian.
Niedojrzałość księży czy zaangażowanych współpracowników,
np. tzw. charyzmatycznych i autorytarnych liderów-celebrytów,
zawsze będzie zagrożeniem. Ewentualny brak wiedzy i
kompetencji spowiedników zawsze będą sprzyjały wystąpieniu
nadużyć duchowych.
Z
wyżej wymienionych powodów zredagowane zostały poniższe
standardy ochrony.
Objaśnienie
terminów:
Osoby,
ich role i funkcje w Kościele:
ksiądz,
prezbiter, kapłan, duchowny –
ochrzczony mężczyzna, który przyjął święcenia kapłańskie.
duchowieństwo,
kler – (diakoni, księża,
biskupi) – mężczyźni ochrzczeni,którzy przyjęli święcenia
w stopniu diakonatu, prezbiteratu lub biskupie.
osoba
świecka – członek Kościoła
katolickiego bez święceń.
biskup
– biskup diecezjalny, ordynariusz
ordynariatu i prałat Prałatury Personalnej Kościoła
łacińskiego oraz hierarcha Kościołów wschodnich.
proboszcz
– prezbiter mianowany przez
biskupa diecezjalnego na urząd proboszcza.
personel
kościelny – duchowny, osoba
zakonna lub inna osoba zatrudniona przez Kościół na podstawie
umowy, podwykonawstwa, dobrowolnie lub nieodpłatnie.
szafarz
nadzwyczajny Komunii Świętej –
osoba wyznaczona do udzielania Komunii Świętej, niemająca święceń.
wolontariusz
– osoba, która na rzecz innych
osób lub danej grupy społecznej, dobrowolnie i bezpłatnie
świadczy pracę wykraczającą poza związki
rodzinno-koleżeńsko-przyjacielskie. Określenie „bezpłatna”
nie oznacza „bezinteresowna”, lecz „bez wynagrodzenia
materialnego”.
organizator
wyjazdu – osoba/podmiot uprawniony
do organizacji wyjazdu dzieci – parafie, wspólnoty religijne,
szkoły i placówki, przedsiębiorcy podlegający ustawie o usługach
turystycznych, osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki
nieposiadające osobowości prawnej.
Organizacja
posługi Kościoła
diecezja
– diecezja, archidiecezja,
ordynariat lub prałatura personalna Kościoła łacińskiego i
eparchia Kościoła wschodniego.
parafia
– określona wspólnota wiernych,
utworzona na sposób stały w Kościele partykularnym, nad którą
pasterską pieczę, pod władzą biskupa diecezjalnego, powierza się
proboszczowi jako jej własnemu pasterzowi.
duszpasterstwo,
w tym duszpasterstwo parafialne –
sytuacja, w której jedna osoba jest odpowiedzialna za dobro drugiej
lub za wspólnotę wyznaniową. Obejmuje celebrowanie liturgii,
zapewnienie porad i wsparcia duchowego, edukację, poradnictwo,
opiekę medyczną i pomoc w potrzebie. Wszelka praca polegająca na
nadzorze lub wychowaniu dzieci jest dziełem duszpasterskim.
duszpasterstwo
pozaparafialne – duszpasterstwa,
wspólnoty, grupy gromadzące młodych ludzi (młodzież
licealna, studenci, młodzi dorośli), w tym wolontariaty, wakacyjne
spotkania młodych (organizowane przez zakony, zgromadzenia zakonne,
wspólnoty), festiwale młodzieżowe, rekolekcje wyjazdowe, wspólnoty
różnych stanów, pielgrzymki piesze, pielgrzymki autokarowe,
środowiska harcerskie. To dzieła, które mogą działać przy
parafiach, ale mają struktury pozaparafialne.
klerykalizm
– postawa wobec
duchowieństwa/osoby zakonnej charakteryzująca się nadmiernym
szacunkiem i przekonaniem o ich wyższości moralnej.
Dzieci
i osoby bezbronne:
dziecko
– osoba poniżej 18.
roku życia.
małoletni
– w rozumieniu polskiego prawa
cywilnego osoba, która nie ukończyła 18 lat lub nie zawarła
małżeństwa.
nieletni
– w rozumieniu prawa karnego
osoba, która w momencie popełnienia czynu zabronionego nie
ukończyła 17. roku życia.
wiek
bezwzględnej ochrony – wiek
niższy niż wiek zgody. Czynność seksualna z osobą w wieku
ochronnym jest czynem zabronionym (wykorzystaniem seksualnym), a
osoba dopuszczająca się jej i lub doprowadzająca do niej podlega
odpowiedzialności karnej. W Polsce obecnie wynosi 15 lat.
dziecko
wykorzystane seksualnie – każde
dziecko w wieku bezwzględnej ochrony, jeśli osoba dojrzała
seksualnie, czy to przez świadome działanie, czy też przez
zaniedbywanie swoich społecznych obowiązków lub obowiązków
wynikających ze specyficznej odpowiedzialności za dziecko,
dopuszcza się zaangażowania dziecka w jakąkolwiek aktywność
natury seksualnej, której intencją jest zaspokojenie osoby dorosłej
(Standing Committee on Sexually
Abused Children).
opiekun
– osoba sprawująca pieczę nad
dzieckiem, uprawniona do reprezentacji dziecka oraz posiadająca
władzę prawną do dbania o interesy osobiste i majątkowe innej
osoby (rodzic, rodzic zastępczy lub osoba uprawniona przez rodzica).
zgoda
opiekuna – zgoda rodziców albo
zgoda opiekuna, rodzica zastępczego lub opiekuna tymczasowego.
Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka
należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia
sprawy przez sąd rodzinny (orzeczenie sądu opiekuńczego zastępuje
zgodę rodziców).
osoba
dorosła bezbronna zgodnie z art. 1 ust. 2 b) Vos Estis Lux Mundi –
każda osoba znajdująca się w stanie niepełnosprawności,
upośledzeniu fizycznym lub psychicznym albo pozbawiona wolności
osobistej, która w rzeczywistości, nawet sporadycznie,
ogranicza ich zdolność zrozumienia, chęci lub przeciwstawienia się
przestępstwu w inny sposób.
Różne
formy przemocy:
uwikłanie
– każda relacja, w której ktoś
doświadcza strachu, lęku, poczucia winy, poczucia krzywdy,
frustracji, poniżenia, zniewolenia, zależności, dominacji,
niemożności bycia sobą, nieszczerości, braku autentyczności,
przemocy emocjonalnej, fizycznej, seksualnej czy ekonomicznej.
nadużycie
– postępowanie lub czyn niezgodny
z przyjętymi normami postępowania, a nadużywać
oznacza użyć
ponad miarę oraz wykorzystać
coś w niewłaściwy sposób lub w nadmiernym stopniu (SJP).
9
przemoc
duchowa – odwoływanie się do
przekonań religijnych i wiary osoby w celu wyrządzenia jej szkody.
Może mieć negatywny wpływ na duchowość osoby poszkodowanej,
zwłaszcza gdy dopuszcza się jej osoba posiadająca duchowy
autorytet i zaufanie w Kościele.
przemoc
domowa – jednorazowe lub
powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające
prawa lub dobra osobiste osób, w szczególności narażające na
niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia, naruszające
godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym wolność
seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub
psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u
osób dotkniętych przemocą (art. 2 Ustawy o przeciwdziałaniu
przemocy w rodzinie).
zaniedbanie
(wobec osoby dorosłej) –
niezapewnienie przez opiekuna środków niezbędnych do życia
osobie, którą się opiekuje.
przemoc
wobec osób starszych – pojedyncze
lub powtarzające się działanie lub brak odpowiedniego
działania, mające miejsce w jakimkolwiek związku, w którym
oczekuje się zaufania, które powoduje krzywdę lub cierpienie
starszej osoby.
przemoc
emocjonalna (dorośli) –
powszechna forma przemocy mająca miejsce w bliskich związkach.
Przemoc emocjonalna jest definiowana jako molestowanie, które ma
miejsce, gdy dana osoba jest poddawana zachowaniom lub działaniom
mającym na celu jej kontrolowanie, z zamiarem wyrządzenia jej
krzywdy emocjonalnej lub strachu, poprzez manipulację, izolację lub
zastraszanie.
bullying
– znęcanie, zastraszanie,
prześladowanie werbalne, społeczne, a także fizyczne.
gaslighting
– przemoc psychiczna polegająca
na manipulowania drugą osobą w taki sposób, że ofiara przemocy z
czasem przestaje ufać swoim osądom, staje się zdezorientowana,
zalękniona i traci zaufanie do swojej pamięci czy percepcji. Jeśli
manipulacja jest stosowana stale i metodycznie, może w końcu
doprowadzić do tego, że ofiara zacznie kwestionować swoje zdrowie
psychiczne. W ten sposób manipulator przejmuje nad nią całkowitą
kontrolę.
grooming
(wobec dorosłego) – zachowania
mające na celu izolację osoby, uczynienie jej zależną, skłonną
do zaufania i bardziej podatną na agresywne zachowanie.
seksizm
– uprzedzenie lub dyskryminacja ze
względu na płeć.
seksualizacja
– proces,
w wyniku którego wartościowanie
drugiej osoby
oraz siebie samego/siebie samej
dokonywane jest przez pryzmat atrakcyjności
seksualnej, uprzedmiotowienie
osoby pod względem seksualnym lub narzucanie seksualności w
niewłaściwy sposób (wg Amerykańskiego Towarzystwa
Psychologicznego).10
Wsparcie:
Niebieska
Linia –
https://www.niebieskalinia.info/
procedura
„Niebieskie Karty” – jest
narzędziem, którego głównym celem jest zapewnienie
bezpieczeństwa osobie doznającej przemocy domowej, obejmuje też
współpracę przedstawicieli różnych instytucji i podmiotów,
które są zobowiązane do reagowania w przypadku uzyskania
informacji o wystąpieniu przemocy domowej.
Przestępstwa
motywowane seksualnie
przestępstwo
kanoniczne wykorzystywania seksualnego –
kanoniczne przestępstwa wykorzystywania seksualnego popełniane
przez duchownych lub osoby konsekrowane, którymi są: zmuszanie
kogoś, za pomocą przemocy, groźby lub nadużycia władzy, do
wykonywania lub poddawania się czynnościom seksualnym; wykonywanie
czynności seksualnych z dzieckiem lub osobą bezbronną; produkcję,
wystawianie, posiadanie lub dystrybucję, w tym drogą elektroniczną,
pornografii z udziałem dzieci, a także werbowanie lub nakłanianie
dziecka lub osoby bezbronnej do udziału w tworzeniu pornografii
popełnione przez duchownych lub osoby zakonne, o których mowa w
artykule 1 §1 a) Vos Estis Lux Mundi.
przestępstwa
przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (art. 197-205 k.k.) –
zgwałcenie (art. 197), wykorzystanie seksualne osoby bezradnej
lub niepoczytalnej (art. 198), seksualne wykorzystanie zależności
(art. 199), seksualne wykorzystanie dziecka (art. 200), uwodzenie
dziecka poniżej lat 15 z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego
lub sieci telekomunikacyjnej (art. 200a), propagowanie pedofilii
(art. 200b), kazirodztwo (art. 201), pornografia (art. 202),
zmuszanie do prostytucji (art. 203), czerpanie zysku z cudzego
nierządu (art. 204).
Rejestr
Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym –
rejestr obywateli polskich, którzy dopuścili się przestępstwa z
pobudek seksualnych. Składa się z Rejestru publicznego i Rejestru z
dostępem ograniczonym.
https://arch-bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym/11
Osoby
dramatu:
osoba
pokrzywdzona – osoba fizyczna lub
prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone
lub zagrożone przez przestępstwo (art. 49 §1 k.p.k.).
osoby
pokrzywdzone przemocą w rodzinie –
osoby najbliższe, inne osoby pozostające w stałym lub
przemijającym stosunku zależności od osoby stosującej przemoc
(art. 115 §11 Ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie).
skarżący
– każda osoba składająca skargę
zawierającą zarzut, podejrzenie, obawę lub zgłoszenie naruszenia
prawa.
podejrzany
– osoba, wobec której istnieją
podejrzenia popełnienia przestępstwa, ale nie postawiono jeszcze
zarzutów.
oskarżony
– osoba, której postawiono
zarzuty karne.
przestępca
seksualny – osoba, która
przyznała się do wykorzystania seksualnego lub której
odpowiedzialność za wykorzystanie została orzeczona przez właściwy
sąd i/lub procedurę kościelną.
Zespół
ds. Prewencji i jego praca
osoba
odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci –
osoba wyznaczona przez przełożonego danego dzieła
duszpasterskiego, danej grupy parafialnej, np. ministrantów,
sprawująca nadzór nad prawidłowym stosowaniem standardów ochrony
dzieci.
osoba
zaufana – osoba wyznaczona przez
przełożonego danego dzieła duszpasterskiego, ciesząca się
zaufaniem i odpowiednio przygotowana, odpowiedzialna za przyjmowanie
zgłoszeń o zdarzeniach dotyczących przemocy.
osoba
odpowiedzialna za interwencję –
zarządca placówki (proboszcz) odpowiedzialny za podejmowanie
interwencji w przypadku zaistnienia przemocy.
kompetencje
miękkie – umiejętności
psychospołeczne, np. komunikatywność, asertywność.
konflikt
interesów – sytuacja (postrzegana
lub rzeczywista), w której powstaje konflikt pomiędzy obowiązkami
służbowymi danej osoby a jej prywatnymi interesami, który może
mieć wpływ na wykonywanie tych obowiązków. Taki konflikt
zazwyczaj wiąże się z przeciwstawnymi zasadami lub
niezgodnymi życzeniami lub potrzebami i może wystąpić, gdy
osoba pełni wiele ról.
lojalność
środowiskowa – silna lojalność
wobec danego środowiska, grupy ludzi, wspólnoty, instytucji,
przełożonego itp., która może przyjmować formy pozytywne,
np. dochowanie tajemnicy, lub negatywne, np. niereagowanie bądź
zaprzeczanie przemocy.
dane
osobowe – wszelkie informacje
dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania
żyjącej osoby fizycznej, a także poszczególne informacje, które
w połączeniu ze sobą mogą prowadzić do zidentyfikowania
tożsamości danej osoby. 12
Przykładowe
dane osobowe: imię i nazwisko, adres zamieszkania, adres e-mail z
imieniem i nazwiskiem, numer dowodu tożsamości, dane o lokalizacji,
adres IP, dane przechowywane przez szpital lub lekarza, które mogą
jednoznacznie wskazywać tożsamość danej osoby.
wniosek
o wgląd w sytuację rodziny –
pismo może zostać złożone przez każdą osobę fizyczną i
prawną, która chce, aby sąd zbadał aktualną sytuację rodzinną.
Wniosek nie podlega żadnej opłacie sądowej, może być złożony w
każdej chwili i w przypadku jego odrzucenia przez sąd nie
rodzi żadnych negatywnych konsekwencji wobec wnioskodawcy.
Formy
przemocy wobec dziecka
przemoc
wobec dzieci – wszelkie formy
złego traktowania fizycznego i/lub emocjonalnego,
wykorzystywania seksualnego, zaniedbania lub niedbałego
traktowania, wyzysku komercyjnego lub innego, skutkujące
rzeczywistą lub potencjalną szkodą dla zdrowia, przetrwania,
rozwoju lub godności dziecka w kontekście relacji
odpowiedzialności, zaufania lub siły. Dzieli się powszechnie na
pięć podtypów: przemoc fizyczna, znęcanie się
emocjonalne/psychiczne, zaniedbanie, narażenie na przemoc w
rodzinie, wykorzystywanie seksualne. W kontekście Kościoła
katolickiego ważne jest także uznanie przemocy duchowej za
dodatkowy podtyp przemocy.
-
przemoc
fizyczna to przemoc, w wyniku której dziecko doznaje fizycznej
krzywdy lub jest nią potencjalnie zagrożone. Krzywda ta
następuje w wyniku działania bądź zaniechania działania ze
strony rodzica lub innej osoby odpowiedzialnej za dziecko, lub
której dziecko ufa, bądź która ma nad nim władzę. Przemoc
fizyczna wobec dziecka może być czynnością powtarzalną lub
jednorazową. -
przemoc
psychiczna i emocjonalna to przewlekła, niefizyczna, szkodliwa
interakcja wobec dziecka, obejmująca zarówno działania, jak
i zaniechania. Zaliczamy do niej m.in. niedostępność
emocjonalną, zaniedbywanie emocjonalne, relację z dzieckiem opartą
na wrogości, obwinianiu, oczernianiu, odrzucaniu, nieodpowiednie
rozwojowo lub niekonsekwentne interakcje z dzieckiem,
niedostrzeganie lub nieuznawanie indywidualności dziecka i
jego granic psychicznych. -
zaniedbywanie
dziecka to chroniczne lub incydentalne niezaspokajanie jego
podstawowych potrzeb fizycznych/psychicznych i/lub nierespektowanie
jego podstawowych praw, powodujące zaburzenia jego zdrowia i/lub
trudności w rozwoju. Do zaniedbywania dochodzi w relacji dziecka z
osobą, która jest zobowiązana do opieki, wychowania, troski
i ochrony dziecka. -
narażenie
na przemoc w rodzinie – forma psychicznego znęcania się nad
dzieckiem, w której dziecko jest obecne – słyszy lub widzi
– gdy inny członek rodziny doświadcza przemocy fizycznej,
psychicznej lub seksualnej albo widzi szkody wyrządzone osobom lub
mieniu w wyniku agresywnego zachowania członka rodziny.
13
-
wykorzystywanie
seksualne dziecka – wykorzystanie seksualne dziecka to
włączanie dziecka w aktywność seksualną, której nie jest ono w
stanie w pełni zrozumieć i udzielić na nią świadomej zgody
i/lub na którą nie jest dojrzałe rozwojowo i nie może
zgodzić się w ważny prawnie sposób i/lub która jest niezgodna
z normami prawnymi lub obyczajowymi danego społeczeństwa. Z
wykorzystaniem seksualnym mamy do czynienia, gdy taka aktywność
wystąpi między dzieckiem a dorosłym lub dzieckiem a innym
dzieckiem, jeśli te osoby ze względu na wiek bądź stopień
rozwoju pozostają w relacji opieki, zależności, władzy. Celem
takiej aktywności jest zaspokojenie potrzeb innej osoby (World
Health Organization). Obejmuje zachowania z kontaktem fizycznym (w
tym penetracyjne) oraz bez kontaktu fizycznego, może wtedy
przybrać formę seksualizacji, robienia zdjęć lub filmów wideo
przedstawiających dzieci o charakterze jednoznacznie
seksualnym, zmuszania dzieci do oglądania czynności seksualnych
lub wzięcia w nich udziału lub zmuszania dzieci do uprawiania
seksu lub angażowania się w czynności seksualne z innymi
dziećmi lub dorosłymi. Obejmuje również wyzyskiwanie seksualne
dzieci, czyli czerpanie zysku np. z pornografii z udziałem dzieci
lub prostytucji dziecięcej. -
Grooming
(wobec dziecka) – zachowania, których celem jest
przygotowanie dziecka do wykorzystywania seksualnego. Obejmuje
nawiązanie szczególnej relacji z dzieckiem, często również
warunkowanie rodziców i innych dorosłych oraz osłabienie ich
czujności, aby myśleli, że relacja z dzieckiem jest normalna i
pozytywna.
przemoc
rówieśnicza (agresja rówieśnicza, bullying)
– występuje, gdy dziecko
doświadcza różnych form przemocy ze strony rówieśników,
bezpośrednio lub z użyciem technologii komunikacyjnych. Ma
miejsce wtedy, gdy działanie ma na celu wyrządzenie komuś
przykrości lub krzywdy (intencjonalność), ma charakter
systematyczny (powtarzalność), a ofiara jest słabsza od
sprawcy bądź grupy sprawców. Obejmuje przemoc werbalną (np.
przezywanie, dogadywanie, ośmieszanie), relacyjną (np. wykluczenie
z grupy, ignorowanie, nastawianie innych przeciwko osobie), fizyczną
(np. pobicie, kopanie, popychanie, szarpanie), materialną (np.
kradzież, niszczenie przedmiotów) oraz elektroniczną
(złośliwy SMS lub e-mail, wpis w mediach społecznościowych,
umieszczanie w Internecie zdjęć lub filmów ośmieszających
ofiarę), a także przemoc podczas randki ze strony
chłopaka/dziewczyny
STANDARD
1
STWORZENIE
I ZACHOWANIE
BEZPIECZNEGO
ŚRODOWISKA
W
PARAFII
W
parafii rzymskokatolickiej p.w. św. Andrzeja Ap w Brilnie został
opracowany i wprowadzony w życie wewnętrzny dokument, w którym
zawarta jest polityka ochrony przebywających tam dzieci i osób
dorosłych zgodnie z obowiązującymi standardami wyznaczonymi
zarówno przez dokumenty państwowe (Ustawę o zmianie ustawy Kodeks
rodzinny i opiekuńczy oraz innych ustaw z dn. 28 lipca 2023 r.
– tzw „Ustawa Kamilka”), jak i wskazania wynikające z
Wytycznych Kościoła katolickiego w Polsce.
W
przygotowaniu wewnętrznego dokumentu uczestniczą zaangażowani
świeccy, a także dzieci.
W
parafii działa Zespół ds. Prewencji (patrz.: Standard
2).
Polityka
ochrony dotyczy szczegółowych zasad bezpieczeństwa i sposobów
ochrony przebywających tam dzieci i bezbronnych dorosłych,
czyli:
–
rekrutacji personelu i osób zaangażowanych duszpastersko w parafii;
–
bezpiecznych relacji pomiędzy dorosłymi zatrudnionymi i
pomagającymi duszpastersko w parafii a dziećmi i bezbronnymi
dorosłymi;
–
bezpiecznych relacji pomiędzy rówieśnikami; bezpiecznego
korzystania z Internetu i mediów elektronicznych;
–
zasady ochrony wizerunku i danych osobowych;
–
sposobu reagowania w parafii na przypadki podejrzenia, że dziecko
doświadcza przemocy fizycznej, psychicznej czy seksualnej i
zasad prowadzenia rejestru interwencji (Załącznik
3);
–
pomocy osobom pokrzywdzonym.
-
Standardy
ochrony są dostępne w parafii i podane do publicznej wiadomości
(na stronie internetowej oraz wywieszone np. w gablocie
parafialnej).
STANDARD
2
WERYFIKACJA,
DELEGOWANIE I EDUKACJA KAPŁANÓW, OSÓB KONSEKROWANYCH I ŚWIECKICH
PRACUJĄCYCH Z DZIEĆMI I Z OSOBAMI BEZBRONNYMI W PARAFII
- Obowiązki
proboszcza (Załączniki 1 i 2)
Do
obowiązków proboszcza należy wdrażanie w życie standardów
ochrony przed przemocą. Za niezastosowanie się do standardów
odpowiedzialność personalnie ponosi proboszcz parafii, również
wobec prawa.
-
O
każdej osobie zaangażowanej w parafii i mającej kontakt z dziećmi
w obszarze związanym z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem,
leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym,
uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez
dzieci, lub z opieką nad dziećmi proboszcz uzyskuje dane z
Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym
(https://arch-bip.ms.gov.pl/pl/rejestry-i-ewidencje/rejestr-sprawcow-przestepstw-na-tle-seksualnym/). -
Dodatkowo,
przed nawiązaniem stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do
działalności (np. wolontariackiej) związanej z wychowaniem,
edukacją, wypoczynkiem, świadczeniem porad psychologicznych,
rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych
zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad nimi proboszcz ma
obowiązek uzyskania od tej osoby informacji z Krajowego Rejestru
Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdz. XIX k.k.
(przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu) i XXV k.k. (przestępstwa
przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości) oraz w
zakresie art. 189a k.k. (handel ludźmi), art. 207 k.k. (znęcanie
się nad osobą najbliższą lub pozostającą w stosunku
zależności) oraz przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii. -
Jeśli
parafia zatrudnia firmy z zewnątrz lub udostępnia pomieszczenia
podmiotom zewnętrznym, a ich działalność nie obejmuje
kontaktu z dziećmi jw., należy po pierwsze: zadbać o to, aby
dzieci faktycznie nie przebywały same w obecności osób z
zewnątrz, po drugie wskazane jest, aby osoby te lub zarządcę
podmiotu zewnętrznego zapoznać z standardami ochrony dzieci i
przyjąć od nich oświadczenie z Załącznika 2. -
Proboszcz
parafii powołuje Zespół ds. Prewencji. W jego skład wchodzą:
osoba odpowiedzialna za standardy ochrony dzieci, osoba zaufana oraz
osoba odpowiedzialna za interwencję.
-
Osoba
odpowiedzialna za standardy troszczy się o to, aby standardy były
w parafii znane, wdrażane i przestrzegane. Każda odrębna
grupa parafialna, np. ministranci, może wyznaczyć własną
taką osobę. -
Osoba
zaufana powołana jest do przyjmowania zgłoszeń w przypadku
naruszenia standardów lub zaistnienia incydentów przemocy.
Musi to być osoba faktycznie budząca zaufanie, odpowiednio
przygotowana oraz posiadająca tzw. kompetencje miękkie,
predysponujące ją do kontaktu z osobami skrzywdzonymi. Nie
może ona na własną rękę podejmować działań służących
wyjaśnieniu podejrzeń i zarzutów lub weryfikacji
zgłaszanych faktów. Współpracuje ściśle z osobą
odpowiedzialną za interwencję. Osoby te zobowiązane są do
zachowania poufności (Załącznik 4). -
Z
zasady osobą odpowiedzialną za interwencję w przypadku
podejrzenia lub zaistnienia przemocy jest zarządca placówki,
czyli w tym wypadku proboszcz parafii, może on jednak delegować
do tego zadania kompetentną osobę.
Osoby
powyższe tworzą wraz z proboszczem Zespół ds. Prewencji i ściśle
z sobą współpracują. Wskazane jest, aby były to świeckie osoby
cieszące się zaufaniem, odpowiednio przeszkolone i kompetentne
(patrz: Standard 8),
które będą wiedziały, jakie działania w danej sytuacji są
stosowne i konieczne. Nie mogą to być osoby uwikłane w lojalność
środowiskową lub w konflikcie interesów.
W
sytuacji, gdy nie ma możliwości powołania całego zespołu, należy
powołać przynajmniej jedną osobę, która będzie łączyła
powyższe funkcje.
Zespół
ten współpracuje również z osobami odpowiedzialnymi w
diecezji/zgromadzeniu za prewencję oraz z delegatką/delegatem
ds. ochrony dzieci i młodzieży.
- Wszelka
działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być
dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby
bezpośrednio zaangażowane w daną aktywność (zazwyczaj
osoba zaufana oraz/lub osoba odpowiedzialna za interwencję),
ale za bezpieczne przechowywanie notatek odpowiedzialny jest
proboszcz. Rejestr (Załącznik nr 3) prowadzi się zgodnie z
zasadami ochrony danych wrażliwych. Notatką taką posługujemy się
w działaniach interwencyjnych (np. przy zgłoszeniu do
prokuratury). -
Proboszcz
parafii powołuje osobę lub Zespół ds. Prewencji (należy do
niego również tzw. osoba zaufana). Wskazane jest, aby były
to cieszące się zaufaniem osoby świeckie, odpowiednio
przeszkolone i kompetentne, które będą wiedziały, jakie
działania w danej sytuacji są stosowne i konieczne. Osoby te
ściśle współpracują z proboszczem miejsca, który
personalnie ponosi odpowiedzialność za wdrażanie i
przestrzeganie standardów oraz za działania interwencyjne.
Współpracują również z osobami odpowiedzialnymi w
diecezji/zgromadzeniu za prewencję, jak również z
delegatem/delegatką ds. ochrony dzieci i młodzieży. Nie mogą być
to osoby uwikłane w lojalność środowiskową lub w konflikt
interesów. Odpowiadają za wprowadzenie standardów oraz
uczestniczą w szkoleniach zgodnie z zasadami wskazanymi przez
diecezję, do której parafia należy (każda parafialna grupa
duszpasterska może mieć wyznaczoną do tego celu konkretną
osobę).
Proboszcz
parafii powołuje osobę (lub osoby) zaufaną, do której należy
przyjmowanie zgłoszeń dotyczących nierespektowania
standardów. Osoba zaufana nie może na własną rękę podejmować
działań służących wyjaśnieniu podejrzeń i zarzutów lub
weryfikacji zgłaszanych faktów. Obowiązuje ją zasada poufności
(Załącznik 4). Powinna to być osoba faktycznie budząca
zaufanie, posiadająca tzw. kompetencje miękkie, predysponujące ją
do kontaktu z osobami skrzywdzonymi.
Osobą
odpowiedzialną bezpośrednio za interwencję w przypadku zaistnienia
przemocy jest zarządca placówki, w tym wypadku proboszcz parafii.
Powinien czynić to we współpracy z wymienionymi wyżej
kompetentnymi osobami.
Wszelka
działalność dotycząca ochrony oraz interwencji i pomocy musi być
dokumentowana. Wpisów w rejestrze zdarzeń dokonują osoby
bezpośrednio zaangażowane w daną aktywność, ale za
bezpieczne przechowywanie notatek odpowiedzialny jest proboszcz.
Rejestr (Załącznik 3) prowadzi się zgodnie z zasadami
ochrony danych wrażliwych.
2.
Obowiązki duszpasterzy dzieci
Duszpasterze
dzieci powinni:
- –
czuwać nad własną dojrzałością emocjonalną, psychiczną,
duchową; - –
starać się o dobór żywo wierzących, rzetelnych, zweryfikowanych
i odpowiednio przeszkolonych osób do pełnienia funkcji animatorów,
wychowawców itd.; - –
wspierać dzieci w ich rozwoju ku dojrzałości; - –
dbać o respektowanie zasad kultury (wobec dzieci i między nimi); - –
czuwać nad równym traktowaniem wszystkich dzieci, z uwzględnieniem
ich szczególnych potrzeb i osobistych uwarunkowań; - –
dbać o przestrzeganie prawa do nienaruszalności cielesnej i
prywatności; - –
organizować działania duszpasterskie w miejscach bezpiecznych; - –
utrzymywać możliwie żywy i transparentny kontakt z rodzicami
dzieci; - –
dbać o przestrzeganie zasad prywatności i ochrony wizerunku oraz
danych osobowych dzieci (Załącznik 5).
STANDARD
3
SPOSÓB
REAGOWANIA NA OSKARŻENIA
LUB
NIEWŁAŚCIWE ZACHOWANIA
W
przypadkach przemocy fizycznej bądź seksualnej, gdy sprawcą jest
osoba dorosła lub dziecko, należy zgłosić ten fakt zgodnie z
prawem do organów ścigania lub/oraz do delegata właściwej
instytucji kościelnej.
Gdy
sprawa dotyczy niewłaściwego zachowania osób świeckich
zatrudnionych w parafii bądź wolontariuszy, sprawę należy zbadać
i podjąć adekwatne kroki w zależności od tego, czego dotyczyło
to zachowanie.
Każdorazowo
należy podjąć z tą osobą rozmowę i jeśli zajdzie taka
potrzeba, to okresowo lub stale wycofać ją z pracy duszpasterskiej.
Jeśli
niewłaściwe zachowanie dotyczy dziecka, należy o tym zawiadomić
jego rodziców i wraz z nimi podjąć odpowiednie działania.
Jeśli
sprawa dotyczy niewłaściwych zachowań dzieci wobec siebie
nawzajem, należy niezwłocznie zawiadomić rodziców dzieci i wraz z
nimi podjąć odpowiednie działania.
Osoba
odpowiedzialna za przyjmowanie zgłoszeń współpracuje z
proboszczem i delegatem diecezjalnym i/lub zakonnym.
Każda
informacja o niewłaściwym zachowaniu powinna być traktowana
poważnie, gdyż jest działaniem prewencyjnym.
Jeśli
jakakolwiek osoba dorosła zaangażowana w pracę duszpasterską w
parafii dowie się od dziecka, że doświadcza ono przemocy,
automatycznie ma obowiązek zastosowania się do art. 304 k.p.k.
mówiącego o tym, że każdy, kto dowie się o popełnieniu
przestępstwa ściganego z urzędu, ma społeczny obowiązek
zawiadomić o tym prokuratora lub policję.
STANDARD
4
ZAPEWNIENIE
OPIEKI I WSPARCIA OSOBOM SKRZYWDZONYM
Każda
osoba, która mówi o doświadczanej przez siebie krzywdzie, winna
zostać przyjęta z szacunkiem i uważnie wysłuchana.
Osoba
skrzywdzona powinna otrzymać informację o możliwych formach
pomocy, z której może skorzystać na terenie parafii lub poza nią.
W
sytuacji, gdy osoba wskazana jako sprawca jest kapłanem lub inną
osobą zaangażowaną w parafii, należy jak najszybciej
zapewnić bezpieczeństwo osobie skrzywdzonej (np. przez
niedopuszczanie do niej osoby wskazanej lub podejrzanej o
krzywdę). Następnie należy jej udzielić pomocy, jakiej
potrzebuje. Osoby poszkodowane nie powinny być obarczane
kosztami udzielanej im pomocy.
Troska
duszpasterska wobec osoby skrzywdzonej i jej bliskich polega przede
wszystkim na życzliwym wysłuchaniu i pomocy w odbudowaniu jej więzi
z Bogiem i zaufania do Kościoła. Organizowana jest w porozumieniu z
diecezjalnym duszpasterzem ds. pomocy duchowej osobom
skrzywdzonym.
Jeśli
osoba skrzywdzona należała do jakiejś grupy parafialnej, również
inni uczestnicy tej grupy powinni otrzymać pomoc duszpasterską
i ewentualnie psychologiczną.
Jeśli
osobą skrzywdzoną jest dziecko, pomoc powinna otrzymać również
jego rodzina.
Parafianie
powinni być we właściwy sposób poinformowani o tym, co się
wydarzyło oraz otrzymać stosowną pomoc. Należy przy tym
zachować zasadę ochrony dobrego imienia osoby skrzywdzonej.
Jeśli
zgłoszenie dotyczy przestępstwa określonego w prawie karnym i/lub
kanonicznym, osoba przyjmująca zgłoszenie postępuje zgodnie z
procedurami zawartymi w Wytycznych KEP.
Jeśli
zgłoszenie dotyczy innej krzywdy czy niewłaściwego zachowania,
osoba zgłaszająca otrzymuje informację o podjętych w sprawie
krokach.
Wszelkie
działania i uzyskane informacje objęte są zasadą poufności, ale
osoby skrzywdzonej nie wolno zobowiązywać do zachowania tajemnicy.
STANDARD
5
SPOSÓB
POSTĘPOWANIA Z OSKARŻONYMI
O
WYKORZYSTANIE SEKSUALNE I PRZEMOC
-
Do
parafii mogą należeć osoby, które są oskarżone o różne
przestępstwa bądź mają wyrok w zawieszeniu, lub też wróciły
do środowiska po odbytym wyroku. Nie powinny one pracować z
dziećmi, natomiast powinny zostać objęte pomocą duszpasterską. -
W
sytuacji, gdy podejrzanym lub oskarżonym jest dziecko, należy
współpracować z jego rodzicami lub opiekunami prawnymi w takim
zakresie, w jakim jest to możliwe i potrzebne. Ich również
dobrze jest otoczyć opieką duszpasterską. -
W
sytuacji, gdy osobą podejrzaną lub oskarżoną jest kapłan lub
osoba konsekrowana, należy zastosować się do wskazań
uzyskanych od biskupa miejsca lub przełożonych. W sytuacji,
gdy podejrzenie lub oskarżenie dotyczy proboszcza, osoba
odpowiedzialna w parafii za interwencję zgłasza sprawę
bezpośrednio do diecezjalnego lub zakonnego delegata ds.
ochrony dzieci i młodzieży. Wobec takiej osoby powzięte zostają
kroki przewidziane przez Wytyczne KEP. -
Gdy
osobą podejrzaną lub oskarżoną jest świecki pracownik lub
wolontariusz parafialny, należy odsunąć taką osobę od
podejmowanej pracy związanej z kontaktem z dziećmi na czas
wyjaśnienia sprawy lub do czasu decyzji prokuratury oraz objąć ją
stosowną opieką (psychologiczną, duszpasterską). -
W
procesie wyjaśniania sprawy oraz w podawaniu informacji należy
również zadbać o zachowanie ochrony dobrego imienia domniemanego
sprawcy. -
W
przypadku zaistnienia fałszywego oskarżenia, jeśli zarzuty nie
zostaną potwierdzone, a oskarżenie znane było osobom
postronnym, należy przekazać im informację o niewinności
oskarżonego w formie komunikatu biskupa miejsca.
STANDARD
6
ZASADY
CHRONIĄCE W OBSZARZE PARAFIALNYM
6.1.
Zasady chroniące dotyczące dzieci (granice zachowań)
Dzieckiem
jest osoba, która nie ukończyła 18. roku życia. Dziecko,
rozwijając się, konstytuuje siebie jako osobę. Potrzebuje do
tego opieki, troski, serdeczności, kształcenia i wychowania. Dzieje
się to w rodzinie, ale również poprzez relacje z autorytetami oraz
wartościami przekazywanymi w środowisku rówieśniczym i
wychowawczym. Wszelkie oddziaływanie wychowawcze zawsze musi
się dokonywać z poszanowaniem woli rodziców bądź prawnych
opiekunów. Wprawdzie niemożliwe jest stworzenie wyczerpującej
listy zachowań niepożądanych, ani też wskazanie precyzyjnych
granic wszystkich zachowań, należy jednak kierować się
poniższymi wskazówkami oraz roztropnością i wrażliwością
ewangeliczną. Zasady te dotyczą nie tylko relacji dorosły –
dziecko, ale również relacji pomiędzy dziećmi (Załącznik
5).
6.1.1.
Zasady chroniące w kontakcie bezpośrednim
-
Wszystkie
spotkania z dziećmi na terenie parafii powinny być organizowane w
miejscach oficjalnych, ogólnodostępnych i do tego przygotowanych. -
Nie
można przebywać z dzieckiem sam na sam w warunkach odizolowanych.
Jeżeli dobro dziecka wymaga indywidualnego spotkania, nie może się
ono odbywać w sekrecie (zalecane powiadomienie rodziców lub
przełożonego) i w warunkach odizolowanych. Osoba
przeprowadzająca spotkanie powinna zatroszczyć się o
transparentność (np. przeszklone lub uchylone drzwi pomieszczenia,
które nie mogą być zamknięte na klucz, obecność innych osób w
bezpośrednim pobliżu, powiadomienie innych osób o spotkaniu
itp.). Indywidualnych spotkań z dziećmi nie wolno w nieroztropny
sposób mnożyć ani przedłużać. Spotkania takie nie powinny
odbywać się w późnych godzinach wieczornych (po godz. 20.00 lub
nocą). -
Dzieci
nie mogą przebywać w parafialnych pomieszczeniach mieszkalnych bez
opieki rodzica lub opiekuna prawnego. Nie powinny też towarzyszyć
duszpasterzom w miejscach lub w sprawach niezwiązanych ze
sprawowaniem posługi lub formacją. -
Dzieci
powinny zawsze pozostawać pod opieką osoby dorosłej. Podczas
pełnienia funkcji wychowawczych opiekunowie nie mogą pozostawać
pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych ani
przyjmować ich w obecności dzieci.
-
Dzieci
na terenie parafii nie mogą przebywać pod wyłączną opieką
innego dziecka, chyba że inaczej stanowią regulaminy religijnych
ruchów duszpasterstwa pozaparafialnego, np. Ruchu
Światło-Życie, KSM, w tym wypadku stosuje się standardy
opracowane przez te grupy. Osoby te powinny być odpowiednio
uformowane, przygotowane i pełnić posługę pod okiem dorosłych. -
Jeśli
spotkania formacyjne, np. przygotowanie do bierzmowania, odbywają
się w domach wybranych rodzin, również muszą być przeprowadzane
w grupie, nigdy indywidualnie. -
Zakazuje
się przewożenia dzieci prywatnymi samochodami, zwłaszcza w
pojedynkę, bez wiedzy i wyraźnej zgody rodziców lub
opiekunów prawnych. -
Niestosowne
jest skracanie dystansu przez przechodzenie na „ty” osoby
dorosłej z dzieckiem. -
W
prywatne życie dziecka wolno ingerować tylko w takim wymiarze, w
jakim wymaga tego konkretny problem. -
W
przypadku konieczności podjęcia rozmów na temat seksualności
należy wykazać się delikatnością i roztropnie rozeznać,
czy takiej rozmowy nie powinien przeprowadzić specjalista. -
W
obecności dzieci nie wolno wypowiadać treści i żartów o
podtekście seksualnym. Zabronione jest prezentowanie dzieciom
treści obscenicznych, erotycznych, pornograficznych lub mających
podtekst seksualny, zawierających sceny brutalnej przemocy
bądź nieodpowiednich do wieku i wrażliwości odbiorców w
jakikolwiek sposób i za pomocą jakiegokolwiek urządzenia. -
Niedozwolone
jest stosowanie przemocy fizycznej oraz psychicznej, takiej jak:
poniżanie, upokarzanie, ośmieszanie, dokuczanie, szykanowane,
znęcanie się itp., zarówno w bezpośrednich kontaktach, jak
i za pośrednictwem mediów społecznościowych. -
Niedopuszczalne
są wszelkiego rodzaju nadużycia duchowe (w obszarze spowiedzi,
poradnictwa itp.). -
Każdy
przypadek przemocy fizycznej, psychicznej (emocjonalnej) czy
seksualnej pomiędzy dziećmi wymaga natychmiastowej reakcji ze
strony opiekunów. -
Nie
wolno dotykać dzieci wbrew ich woli ani w sposób nieadekwatny do
relacji duszpasterskich lub wychowawczych.
Zachowania
niedozwolone:
- –
wszelkie formy okazywania niechcianej czułości; - –
dotykanie piersi, pośladków, genitaliów i ich okolic (choćby
przez bieliznę lub odzież); - –
pocałunki; - –
mocne i zamykające uściski, uniemożliwiające przerwanie
kontaktu; - –
klepanie po pośladkach, udach, kolanach, głowie;
- –
łaskotanie lub mocowanie się w dużej bliskości cielesnej; - –
masaże; - –
sadzanie na kolanach; - –
kładzenie się lub spanie obok; - –
ocieranie się; - –
seksualizacja i seksizm; - –
różne formy poniżania oraz mobbing; - –
używanie wulgaryzmów.
Zachowania
właściwe w naszym kręgu kulturowym:
-
–
uścisk dłoni lub delikatne objęcie, przytulenie, pocałunki w
policzek; -
–
delikatne poklepanie po ramionach lub plecach jako wyraz akceptacji
wsparcia, pocieszenia; -
–
dotyk ramion, rąk czy barku jako wyraz bliskości; -
–
trzymanie się za ręce w czasie np. zabawy lub dla uspokojenia
wzburzenia emocjonalnego; -
–
trzymanie za ręce dzieci w czasie spaceru; -
–
siadanie w pobliżu małych dzieci; -
–
podnoszenie lub trzymanie na rękach dzieci do ok. 3. roku życia; -
–
przytulanie i branie na kolana małych dzieci za zgodą ich rodziców
i najlepiej w ich obecności; -
–
dzieciom nie wolno robić zdjęć lub filmować bez ich zgody. Nie
wolno upubliczniać zdjęć, filmów z udziałem dzieci bez
pisemnej zgody ich rodziców lub opiekunów prawnych, z
wyjątkiem zdjęć dużych grup w miejscach publicznych w związku
z informowaniem o wydarzeniach; -
–
zabrania się częstowania dzieci tytoniem, alkoholem i innymi
substancjami psychoaktywnymi, posiadania środków
niedozwolonych przez prawo. Nie wolno również tolerować ich
posiadania oraz zażywania przez dzieci.
Zasady
ochrony dotyczące wyjazdów:
Zachęca
się do pełnej transparentności w organizowaniu spotkań z dziećmi.
Na
początku roku formacyjnego w parafii należy:
- –
zapoznać rodziców lub opiekunów prawnych dzieci z harmonogramem
prowadzonych spotkań; - –
zadbać o wyrażenie przez nich zgody w formie pisemnej na udział w
spotkaniach; ustalić zasady odbioru dzieci; - –
ustalić zasady komunikacji elektronicznej z dziećmi;
–
wszystkie formy zorganizowanego czasu, a w sposób szczególny
wypoczynku dzieci powinny być realizowane zgodnie z obowiązującymi
przepisami prawa;
-
–
na wyjazdy grupowe należy uzyskać pisemną zgodę rodziców lub
opiekunów prawnych, po uprzednim zapoznaniu ich z ramowym planem
działania i zasadami jego organizacji (regulaminem). Podczas
wyjazdu rodzice lub opiekunowie prawni mają prawo do kontaktu ze
swoim dzieckiem oraz z jego opiekunem; -
–
podczas wyjazdów parafialnych opiekunowie nie powinni nocować w
tym samym pomieszczeniu co podopieczni. W sytuacji szczególnej,
wymagającej od opiekuna pozostania w nocy w pomieszczeniu z
wychowankiem, powinien on o tym fakcie zawiadomić inną osobę
dorosłą, kierownika wyjazdu oraz, jeśli to możliwe, rodzica lub
opiekuna prawnego wychowanka. Jeśli wyjazd przewiduje noclegi
zbiorowe, organizator zawiera informację na ten temat w
regulaminie. Szczególnie zadbać należy o ochronę dzieci w
toaletach, łazienkach, przebieralniach czy szatniach.
Zasady
ochrony dotyczące kontaktów przez media oraz udostępniania z
Internetu
-
Parafie,
które zapewniają dzieciom dostęp do Internetu, powinny wdrożyć
środki bezpieczeństwa uniemożliwiające dostęp do treści
stanowiących zagrożenie dla ich prawidłowego rozwoju. Na
urządzeniach umożliwiających dostęp do Internetu powinno
być zainstalowane i aktualizowane oprogramowanie filtrujące
treści, zaś korzystanie z Internetu powinno być monitorowane
przez wyznaczoną osobę przynajmniej w sposób umożliwiający
ustalenie, kto, kiedy i z jakich treści korzystał (np.
indywidualne konta dla wszystkich użytkowników). Szczegółowe
zasady korzystania z Internetu powinny być zawarte w stosownym
regulaminie.
6.2.
Zasady chroniące dotyczące wszystkich, również dorosłych
Sakrament
pokuty i pojednania, a także spotkania związane z towarzyszeniem
duchowym powinny odbywać się w miejscach do tego wyznaczonych
(konfesjonał lub miejsce osobne, ale widoczne). Jeśli nie można
zachować tej zasady (np. w czasie wakacji, pielgrzymki czy przy
spowiedzi osoby chorej czy z niepełnosprawnością), należy zadbać
o to, by spowiednik i penitent byli dostępni (drzwi pomieszczenia
nie mogą być zamknięte na klucz) lub widoczni dla innych osób
(np. przeszklenia w drzwiach, uchylone drzwi do pomieszczenia).
Niedopuszczalne jest spowiadanie lub tzw. rozmowy duchowe w
pokojach prywatnych.
-
Podczas
Mszy świętych o uzdrowienie połączonych z modlitwą
wstawienniczą należy zadbać o to, aby modlitwa taka odbywała się
przy głównym ołtarzu, w miejscach godnych, widocznych,
centralnych, a nie w różnych „zaułkach”, przyciemnionych
pomieszczeniach itp. -
Zaleca
się, aby odwiedziny chorych (dotyczy księży oraz szafarzy i
wolontariuszy) odbywały się w obecności osoby trzeciej (kogoś z
rodziny, z sąsiedztwa, osoby posługującej w parafii). -
Do
udziału w wizytach duszpasterskich (kolęda) należy zapraszać
tylko takie osoby (służba liturgiczną, organista, zakrystianin,
kościelny), które wykazują się odpowiednią dojrzałością np.
w obszarze zachowania dyskrecji. -
Zobowiązania
i obietnice księdza, pracownika lub osoby posługującej w parafii,
zwłaszcza te, za które uiszczono wynagrodzenie, powinny być
udokumentowane w formie pisemnej, a kopia przekazana beneficjentowi.
STANDARD
7
EDUKACJA
DZIECI ORAZ OSÓB BEZBRONNYCH
W
OCHRONIE SWOICH GRANIC
„Edukacja
to szczepionka na przemoc” przekonywał Edward James Olmos.
Zapobieganie sytuacjom sprzyjającym wykorzystaniu odbywa się
również poprzez kształtowanie świadomości dzieci. W parafii
istnieje możliwość zadbania o taką edukację. Szkolenia, np. w
konwencji warsztatów, powinny prowadzić osoby odpowiednio do tego
przygotowane. Powinny one obejmować formację dzieci do
reagowania poprzez asertywne zachowanie oraz informowanie
odpowiednich osób dorosłych w sytuacjach, w których są świadkami
lub doświadczają od dorosłych albo innych dzieci jakiejkolwiek
krzywdy (fizycznej, seksualnej, słownej, emocjonalnej itd.), takiej
jak np.:
-
–
pozostawianie dzieci bez opieki; -
–
okazywanie niechcianej czułości; -
–
próby nawiązywania kontaktu w miejscach odosobnionych; -
–
epatowanie nagością oraz zapraszanie, zwłaszcza indywidualnie, do
miejsc takich jak np. sauna; -
–
przekraczanie granic nienaruszalności cielesnej; -
–
zbyt intensywne dążenie do osobistego kontaktu; -
–
infantylne zachowania opiekunów; -
–
prowokacja i wciąganie w sytuacje dwuznaczne; -
–
prezentowanie nieodpowiednich i wulgarnych treści (zwłaszcza
materiałów o charakterze erotycznym, pornograficznym,
obrazujących przemoc lub w inny sposób przyczyniających się do
dyskomfortu); -
–
nadmierne i indywidualne obdarowywanie prezentami i inne formy
faworyzowania; -
–
brak empatii i wrażliwości na potrzeby dzieci; -
–
proponowanie, używanie alkoholu lub środków psychoaktywnych itp.
lub bycie pod ich wpływem.
STANDARD
8
SZKOLENIE
I STAŁE WSPARCIE DLA OSÓB ZAJMUJĄCYCH SIĘ PROFILAKTYKĄ
Ochrona
przed krzywdzeniem wpisana jest w misję Kościoła katolickiego
powierzoną mu przez Pana. Dlatego każdy – przełożony w
Kościele, osoby uczestniczące w jego misji przez pracę i
zaangażowanie duszpasterskie czy pracę z dziećmi i osobami
bezbronnymi – powinien posiadać potrzebną wiedzę na temat
ochrony dzieci i osób bezbronnych przed przemocą i dzielić się
nią z rodzicami i dziećmi.
Zakres
szkoleń w temacie ochrony dzieci i osób bezbronnych oraz kto je
prowadzi:
Wszyscy
pracownicy i wolontariusze w parafii otrzymują potrzebną im wiedzę
o standardach przyjętych i obowiązujących w parafii – kodeksie
zachowań, procedurach związanych z interwencją i
zgłoszeniem.Szkolenie może prowadzić osoba odpowiedzialna w
parafii za prewencję.
Pracownicy
i wolontariusze pełniący funkcje wychowawcze lub formacyjne
dodatkowo otrzymują potrzebną wiedzę dotyczącą: rodzajów
przemocy (w tym przemocy rówieśniczej), rozpoznawania oznak
przemocy (w tym wykorzystania seksualnego); strategii działania
sprawców przemocy (w tym przemocy seksualnej); rozmowy z
dzieckiem/nastolatkiem/osobą bezbronną na temat krzywdy; rozmowy z
dorosłymi (gdy ktoś pracuje z grupą dorosłych) dotyczącą
przemocy; zagrożeń i ochrony przed szkodliwymi treściami w
Internecie; innych zaleceń obowiązujących w danej placówce/miejscu
duszpasterskim.
Każda
osoba pracująca z dziećmi i osobami bezbronnymi powinna otrzymać
zaświadczenie o udziale w szkoleniu.
Każda
osoba pracująca z dziećmi i osobami bezbronnymi co dwa lata
uczestniczy w jednodniowym szkoleniu z zakresu prewencji. Treść
tych szkoleń przygotowana jest przez osobę odpowiedzialną w
diecezji/zakonie za prewencję.
Szkolenia
prowadzą odpowiednio przygotowane oraz kompetentne w dziedzinie
ochrony dzieci i osób bezbronnych osoby, które są delegowane przez
diecezję/zakon do pełnienia takich zadań.
-
Osoby
odpowiedzialne za prewencję w parafii poza wiedzą z pkt 1 i 2
powinny mieć także wiedzę na temat: budowania systemu prewencji
zgodnego z wymogami Kościoła i ustaw państwowych (obecnie
tzw. „Ustawa Kamilka” i Krajowy Plan Przeciwdziałania
Przestępstwom Przeciwko Wolności Seksualnej i Obyczajności na
Szkodę Małoletnich na lata 2023-2026 oraz Wytyczne KEP,
dokument prewencji KEP); podstawowych procedur prawnych
(kanonicznych i przewidzianych przez Kodeks karny); czynników
ryzyka i czynników ochronnych; funkcjonowania w środowisku
lokalnym placówek pomocowych; procedur ustalonych dla danej
parafii. -
Za
szkolenie tych osób odpowiada osoba odpowiedzialna za prewencję w
danej diecezji/zakonie. Na szkolenie zaprasza osoby posiadające
kompetencje potwierdzone odpowiednim dokumentem.
Osoby
odpowiedzialne za prewencję w danej parafii uczestniczą raz w roku
w spotkaniu odpowiedzialnych za prewencję w danej diecezji.
STANDARD
9
ZAPEWNIENIE
JAKOŚCI
I
CIĄGŁOŚCI DZIAŁAŃ W ZAKRESIE PREWENCJI
Dokument
zawierający standardy ochrony dzieci i osób bezbronnych w parafii
aktualizowany jest co dwa lata.
Ewaluacja
dokumentu dokonywana jest w danej placówce przez osobę
odpowiedzialną za prewencję we współpracy z proboszczem i
osobami wyznaczonymi przez proboszcza, a następnie konsultowana z
osobami zaangażowanymi w duszpasterstwo parafialne. Następnie
jest zatwierdzana przez osobę odpowiedzialną w diecezji za
prewencję.
ZAŁĄCZNIK
1
OŚWIADCZENIE
O KRAJACH ZAMIESZKANIA W CIĄGU OSTATNICH 20 LAT, INNYCH NIŻ
RZECZYPOSPOLITA POLSKA
OŚWIADCZENIE
w
trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (t.j. Dz.U.
2023 poz. 1304 z późn. zm.)
Ja,
niżej podpisany/a, oświadczam, że:
- Posiadam
obywatelstwo innego państwa niż Rzeczypospolita Polska: tak/nie*. - Jeśli
odpowiedz brzmi „tak”, to proszę wpisać państwo……………………………….. - W
ciągu ostatnich 20 lat zamieszkiwałem/nie zamieszkiwałem w innych
państwach*. - Proszę
wpisać państwo/państwa:
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- Do
oświadczenia załączam informację z rejestru karnego tego/tych
państw uzyskiwaną do celów działalności zawodowej lub
wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi: tak/nie*. - Do
oświadczenia załączam informację z rejestru karnego tego/tych
państw, gdyż państwo to nie przewiduje wydawania informacji do
celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej
z kontaktami z dziećmi: tak/nie*. - Oświadczam,
że prawo państwa ………………………………………….
nie przewiduje sporządzenia informacji z rejestru karnego:
tak/nie*. - Oświadczam,
że w państwie ……………………………. nie prowadzi się
rejestru karnego: tak/nie*. - Oświadczam,
że nie byłem prawomocnie skazany w państwie…………………
za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w
rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu
karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii oraz nie wydano wobec mnie innego orzeczenia, w którym
stwierdzono, iż dopuściłem się takich czynów zabronionych, oraz
nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego
uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania
wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub
określonych zawodów albo działalności, związanych z
wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem
porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub
realizacją innych zainteresowań przez dzieci, lub z opieką nad
nimi.
10.
Oświadczam,
że jestem świadomy, że składając ww. oświadczenia, podlegam
odpowiedzialności karnej w trybie art. 233 Kodeksu karnego, to
jest odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia**.
………………………………….
……………………………………………. …………………..
miejscowość,
data imię i nazwisko (czytelny podpis)
*
niepotrzebne skreślić
**
art. 233 k.k. [fałszywe zeznania]
§
1. Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w
postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na
podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega
karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.
§
1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 zeznaje nieprawdę lub
zataja prawdę z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą
jemu samemu lub jego najbliższym, podlega karze pozbawienia wolności
od 3 miesięcy do lat 5.
§
2. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie,
działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego
o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od
niego przyrzeczenie.
§
3. Nie podlega karze za czyn określony w § 1a, kto składa fałszywe
zeznanie, nie wiedząc o prawie odmowy zeznania lub odpowiedzi na
pytania.
§
4. Kto, jako biegły, rzeczoznawca lub tłumacz, przedstawia fałszywą
opinię, ekspertyzę lub tłumaczenie mające służyć za dowód w
postępowaniu określonym w § 1, podlega karze pozbawienia wolności
od roku do lat 10.
§
4a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 4 działa nieumyślnie,
narażając na istotną szkodę interes publiczny, podlega karze
pozbawienia wolności do lat 3.
§
5. Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet
odstąpić od jej wymierzenia, jeżeli:
1)
fałszywe zeznanie, opinia, ekspertyza lub tłumaczenie dotyczy
okoliczności niemogących mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy,
2)
sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznanie, opinię, ekspertyzę
lub tłumaczenie, zanim nastąpi, chociażby nieprawomocne,
rozstrzygnięcie sprawy.
§
6. Przepisy § 1-3 oraz 5 stosuje się odpowiednio do osoby, która
składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje
możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności
ZAŁĄCZNIK
2
OŚWIADCZENIE
O ZAPOZNANIU SIĘ Z POLITYKĄ OCHRONY DZIECI I ZOBOWIĄZANIU DO JEJ
PRZESTRZEGANIA
OŚWIADCZENIE
w
trybie art. 21 Ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu
zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. 2023
poz. 1304 z późn. zm.)
Ja,
niżej podpisana/y, oświadczam, że:
Zapoznałam/zapoznałem
się z treścią dokumentu pn. „Standardy ochrony dzieci”
obowiązującego w (tu
nazwa placówki)
…………………………………………………
………………………………………………………………………………………………
……………………………
………………………………………….…………………………
miejscowość,
data imię i nazwisko (czytelny podpis)
ZAŁĄCZNIK
4
OŚWIADCZENIE
O ZACHOWANIU POUFNOŚCI INFORMACJI
POWZIĘTYCH
W PROCESIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE
KRZYWDZENIA
DZIECKA ORAZ PRZETWARZANYCH
DANYCH
OSOBOWYCH
OŚWIADCZENIE
Niniejszym
oświadczam, że znana jest mi treść przepisu art. 241 § 1- § 3
k.k.* i wynikające z niego zakazy:
1.
rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania
przygotowawczego,
zanim
zostały ujawnione w postępowaniu sądowym;
2.
rozpowszechnia publicznie wiadomości z rozprawy sądowej prowadzonej
z wyłączeniem jawności;
3.
rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania prowadzonego na
podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Oświadczam,
że znane są mi zasady bezpiecznego przetwarzania danych osobowychw
ramach polityki RODO.Zobowiązuję się do zachowania w tajemnicy
wszelkich informacji, które zostały miujawnione w procedurze
interwencyjnej w związku ze zgłoszeniem przemocy
wobecdziecka,zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa
na szkodę dziecka
lub
podjęciem innych działań w celu ochrony dziecka.
………………………………………………. …………………………………….
miejscowość,
data imię i nazwisko
(czytelny
podpis)
*
art. 241 [rozpowszechnianie wiadomości]
§
1. Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z
postępowania przygotowawczego,
zanim
zostały ujawnione w postępowaniu sądowym, podlega grzywnie, karze
ograniczenia wolności albo
pozbawienia
wolności do lat 2.
§
2. Tej samej karze podlega, kto rozpowszechnia publicznie wiadomości
z rozprawy sądowej prowadzonej z wyłączeniem jawności.
§
3. Karze określonej w § 1 podlega, kto bez zezwolenia
rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania prowadzonego na
podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach nieletnich.
ZAŁĄCZNIK
5
ZASADY
BEZPIECZNYCH RELACJI POMIĘDZY DZIEĆMI
Parafia
Rzymskokatolicka p.w. św. Andrzeja Apostoła w Brwilnie jest
miejscem zapewniającym bezpieczeństwo dzieciom także w grupie
rówieśniczej. Kierując się wartościami wypływającymi z
Ewangelii, staramy się wpoić naszym parafianom postawę szacunku
wobec każdego człowieka dzieci i dorosłych. Pragniemy, by w
relacjach międzyludzkich bliska była im ewangeliczna zasada:
„Wszystko więc, co chcielibyście, żeby wam ludzie czynili, i wy
im czyńcie” (Mt 7,12a).
Zasady
bezpiecznych relacji między dziećmi poznali wszyscy pracownicy i
współpracownicy parafii, dzięki czemu mogą oni umiejętnie i
adekwatnie do zaistniałej sytuacji reagować na każde niewłaściwe
zachowanie czy przemoc. Również dzieci powinny przestrzegać
poniższego kodeksu podczas spotkań w parafii i poza nią, w
kontakcie bezpośrednim i wirtualnym.
Kodeks
zachowań został opracowany z udziałem dzieci. Ewaluacja i
weryfikacja zasad bezpiecznych relacji pomiędzy dziećmi odbywać
się będzie co dwa lata, a także po każdej sytuacji kryzysowej,
jeśli w parafii podjęta zostanie interwencja z powodu krzywdzenia
rówieśniczego. Zmiana treści zasad bezpiecznych relacji między
dziećmijest możliwa w każdym momencie na ich wniosek i z ich
udziałem.
1.
Równe traktowanie i szacunek dla każdej osoby
–
Traktuj innych tak, jak chcesz, aby inni traktowali Ciebie.
–
Pamiętaj, że każda osoba jest kimś wyjątkowym i szczególnie
obdarowanym przezBoga. Należą się jej szacunek i troska o jej
dobro.
–
Bądź tolerancyjny – szanuj odmienny wygląd, przekonania, poglądy
i cechy
koleżanek/kolegów.
–
Pamiętaj, że przez różnorodność wzajemnie się ubogacamy.
–
Masz prawo do zabawy i relacji z każdym dzieckiem, ale pamiętaj, że
nie zawsze inne dziecko ma chęć do kontaktu z Tobą w danym
momencie.Uszanuj to.
–
Zachowaj otwartość i bądź wrażliwy na wszystkie osoby, nawet
jeśli nie należądo grona Twoich najbliższych przyjaciół. Nie
wykluczaj ich ze wspólnych działań, rozmów i szkolnych
aktywności.
2.
Zasady komunikacji między dziećmi
–
Zachowuj życzliwość i szacunek wobec koleżanek/kolegów.
–
Pamiętaj, że każdy ma prawo do wyrażania swojego zdania, myśli i
przekonań,o ile nie naruszają one dobra innych osób.38
–
Słuchaj innych, gdy mówią. Nie przerywaj innym, gdy się
wypowiadają.
–
Zachowuj kulturę słowa w każdej sytuacji.
–
Stosuj formy grzecznościowe.
–
Pytaj o zgodę na kontakt fizyczny (przytulenie, pogłaskanie).
3.
Szacunek dla cudzej własności, prywatności i przestrzeni
–
Szanuj rzeczy osobiste i mienie innych osób.
–
Zapytaj, jeśli chcesz pożyczyć od kogoś jakąś rzecz.
–
Nie przeglądaj prywatnych rzeczy innych osób bez ich zgody. Każdy
ma prawo doprywatności.
–
Nie rób zdjęć, nie nagrywaj ani nie rozpowszechniaj wizerunku
kolegów/koleżanek i innych osób bez ich wyraźnej zgody.
–
Pamiętaj, że każdy ma prawo do przestrzeni osobistej. Jeśli inna
osoba potrzebujechwili samotności, uszanuj to. Naruszanie tej
przestrzeni może rodzić konflikty.
4.
Zakaz stosowania przemocy w jakiejkolwiek formie
–
Nie stwarzaj sytuacji, w których ktoś czułby się celowo pomijany,
izolowany.
–
Nie stosuj przemocy fizycznej. Szturchanie, popychanie, kopanie czy
siłowe przy-trzymywanie kolegi/koleżanki naruszają jego/jej
integralność fizyczną.
–
Szanuj przestrzeń intymną kolegów/koleżanek. Nigdy nie dotykaj
ich w sposób, który może być uznany za nieprzyzwoity lub
niestosowny.
–
Nie wyśmiewaj, nie obgaduj, nie ośmieszaj, nie zawstydzaj, nie
upokarzaj,nie lekceważ i nie obrażaj kolegów/koleżanek.
–
Nie wypowiadaj się w sposób obraźliwy o rodzicach
kolegów/koleżanek.
–
Nie zwracaj się w sposób wulgarny do innych.
–
Pamiętaj, że żarty są wtedy żartami, kiedy nikt z ich powodu nie
cierpi. Jeśli takjest, natychmiast zakończ taką zabawę słowną.
–
Nie narażaj siebie i innych uczniów na sytuacje zagrażające życiu
i zdrowiufizycznemu czy psychicznemu.
–
Nie wyrażaj negatywnych, prześmiewczych komentarzy na temat
zachowania,pracy, wyglądu kolegów/koleżanek.
–
Nie zabieraj rzeczy należących do innych bez ich zgody.
5.
Szacunek w kontaktach internetowych i zakaz cyberprzemocy
–
Szanuj innych i traktuj ich tak, jak chcesz, by traktowali Ciebie –
dotyczy to wszystkich typów Twojej aktywności w sieci. Po drugiej
stronie ekranu jest drugi człowiek.
–
Pamiętaj, że cyberprzemoc często zaczyna się od tzw. „niewinnych
żartów”. Niekażdy ma takie samo poczucie humoru. Uważaj na to,
co piszesz i co publikujesz,w Internecie nic nie ginie. W świecie
wirtualnym łatwo poruszyć lawinę wzajemnych niechęci, co może
doprowadzić do konkretnej formy przemocy.
–
Nie udostępniaj kontaktów do innych osób (telefonicznych,
mailowych) bez ichzgody.
–
Dbaj o swój oraz innych wizerunek w sieci – nie publikuj
wrażliwych danych, powierzonych ci informacji oraz zdjęć i filmów
ośmieszających innych. Szanuj ichprywatność.
–
Chroń intymność swoją i innych. Nie wysyłaj i nie udostępniaj
zdjęć lub filmów,które by ją naruszały.
–
Sprzeciwiaj się hejtowi, sam nie publikuj obrażających i
agresywnych komentarzyoraz reaguj, gdy zauważysz, że ktoś jest
poniżany w Internecie. Nie przesyłaj dalejośmieszających
wiadomości. Zgłoś takie działania odpowiednim osobom.
–
Nie prowokuj innych do niepotrzebnych, nieuzasadnionych kłótni.
Trolling, świadome poniżanie, nękanie i zaczepki są
zachowaniaminiedopuszczalnymi.
–
Nie wykluczaj swoich rówieśników z grup w mediach
społecznościowych
z
powodu swoich prywatnych niechęci.
–
Nie podszywaj się w Internecie pod inne osoby. Takie zachowanie w
cyberprzestrzeni jest kradzieżą tożsamości. To jest przestępstwo.
–
Jeżeli zauważysz, że ktoś nie wylogował się ze swojego konta,
nie wykorzystuj tejsytuacji do działań, które przyniosłyby mu
szkodę, ale życzliwie poinformuj goo jego nieuwadze.
–
Pamiętaj, że groźby, pomówienia, nawoływanie do nienawiści,
prześladowanie,ośmieszanie w cyberprzestrzeni także są karalne.
Twoje działania w sieci nie sąanonimowe.
6.
Sposoby pokojowego rozwiązywania konfliktów
–
Wycisz się, uspokój, zatrzymaj niepotrzebną kłótnię, zanim
stracisz nad sobą kontrolę. Zastanów się, co chcesz osiągnąć.
Jeśli to możliwe, podejmij spokojną rozmowę z drugą stroną.
–
Umów się na rozmowę w bardziej stosownych warunkach, w ten sposób
zyskaszczas na konstruktywny dialog.
–
Powiedz, co według Ciebie jest problemem, co przyczyną
nieporozumienia, czegooczekujesz.
–
Słuchaj drugiej osoby. Dopytaj o jej odczucia i oczekiwania.
Podsumuj to, co usłyszałaś/usłyszałeś dla upewnienia się, czy
dobrze zrozumiałeś/zrozumiałaś jejkomunikat.
–
Upewnij się, że Twój rozmówca powiedział wszystko odnośnie do
swoich odczuć.
–
Wspólnie wymyślcie rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony.
–
Jeśli nie uda się Wam dojść do porozumienia, poproś o pomoc
osobę dorosłą, aktualnego opiekuna grupy. Porozmawiaj o tym z
Twoimi rodzicami. Nie rozwiązujkonfliktu samodzielnie.
–
Nie bądź obojętny, gdy komuś dzieje się krzywda. Zawsze
poinformuj o tym osobędorosłą.
ZAŁĄCZNIK
6
OŚWIADCZENIE
DOTYCZĄCE NIEKARALNOŚCI ZA PRZESTĘPSTWA
NA
SZKODĘ DZIECI
Ja…………………………………………………………………………………………
(imię
i nazwisko)
legitymujący(-a)
się dowodem osobistym/paszportem o nr ………………………..
oświadczam,
że nie byłem (-am) skazany (-a) za przestępstwo przeciw wolności
seksulanej i obyczajności oraz przestępstwa z użyciem przemocy na
szkodę dziecka i nie toczy się przeciwko mnie żadne postępowanie
karne ani dyscyplinarne w tym zakresie. Oświadczam, że jestem
świadomy (-a) konsekwencji złożenia nieprawdziwego oświadczenia.
……………………………….. ……..……..………………………
miejscowość,
data imię i nazwisko (czytelny podpis)